Podlaskie: Prawie 44 tys. zł dzieki ratowanie sedziwego łomżyńskiego cmentarza

Category: rózne
27 lipca, 2020

Nieopodal 44 tys. zł udało się zebrać w czasie tegorocznej kwesty na ratowanie zabytków na starym cmentarzu przy Łomży (Podlaskie) – nekropolii, która posiada ponad dwieście lat. W tym roku zbiórka pieniędzy trwała aż cztery dób, ale najwięcej zebrano 1-wsza listopada.

W dniu Wszystkich Świętych zebrano az do puszek 35, 2 tys. zł. Przy niedzielę dzieki koncie tegorocznej, 23. już kwesty po Łomży, było w sumie wiecej niz 43, 12 tys. zł – poinformował PAP Józef Babiel wraz z Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej, które aranzuje zbiórki.

Dodał, że polski akcję przedłużono na 4 dni, biorąc pod uwagę kalendarz jak i równiez fakt, że niektóre bliskich odwiedzały groby w Łomży nie tylko 1-wsza i dwóch listopada. Przy sobotę jak i równiez niedzielę pieniądze zbierano już jednak az do ustawionych, dużych skarbonek, a nie po formie kwesty. Wtedy pieniądze do puszek zbierali samorządowcy, harcerze, społecznicy, ludzie zwiazanych z kultura – łącznie około stu osób.

Początki łomżyńskiego cmentarza sięgają 1801 roku. Wydaje sie on jedną z najstarszych w Polsce jak i równiez najpiękniejszych nekropolii w rejonie.

Dzisiejszy zespół cmentarny przy Łomży zawiera teren cmentarza rzymsko-katolickiego oraz byłych cmentarzy prawosławnego jak i równiez ewangelicko-augsburskiego. Wydaje sie byc tam ok. pół tysiąca zabytkowych nagrobków, z czego ponad szescdziesieciu jest przy rejestrze zabytków.

Spoczywa w tym miejscu m. in. autor „Flory Polskiej” sławny botanik Jakub Waga (zm. 1872), liryk Feliks Bernatowicz (zm. 1836) czy 1-wszy archeolog północno-wschodniej Polski Alfons Budzyński (zm. 1855).

W czasie ubiegłorocznej kwesty zebrano po Łomży około 40 tys. zł. Zbytnio te pieniądze udało się odrestaurować dziewięć obiektów: nagrobków, ogrodzeń nagrobków i innych metalowych elementów. Wszystkie pochodzą z przełomu XIX jak i równiez XX stulecia.

Odnowiono m. in. 2 nagrobki metaliczne. Jeden sposród nich, obok obelisku ku czci powstańców listopadowych, był bardzo zniszczony. Został odtworzony na podstawie wieloletniej fotografii. Przy sąsiedztwie tego obelisku odnowiono również nagrobek Marii sposród Wilbergów Lesiewskiej, córki poszczególnego z generałów, przywódców powstania listopadowego. Ponownej renowacji poddano także nagrobek w głównej alei cmentarza, gdzie spoczywa ks. Paweł Andruszkiewicz. Odnowiono też cztery nagrobki kamienne.

Prace renowacyjne przeprowadzono również za pieniądze miasta Łomża. Kosztem 160 tys. zł odnowiono zabytkową murowaną bramę oraz naprawiono ok. 36 metrów kamiennego muru, który biegnie od czasu tej bramy do Kaplicy Śmiarowskich. Skuto stare jak i równiez położono nowe tynki, wymieniono również kalenica bramy jak i równiez okapy. Stalowy krzyż, który znajduje się na do niej zwieńczeniu, przeszedł konserwację.

Według Babiela, najpilniejszych prac wymaga teraz kaplica secesyjna jak i równiez żeliwne nagrobki w lapidarium cmentarza, ale koszty robót mogą wynieść nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych, a tegoz samo Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej nie zaakceptowac będzie mógl sfinansować. Kolejnym problemem prawnym jest fakt, że nie zaakceptowac może się ono starać o pieniądze z niektórych źródeł, bowiem nie mam tytułu prawnego do odnawianych obiektów. Babiel wyraził nadzieję, że jednak „wspólnymi siłami”, przy wsparciu m. in. władz miasta i władz samorządowych województwa, prace powiedzie się przeprowadzić.

Niedawno ukazała się monografia „Stary mogilnik łomżyński”, zawierająca m. in. 150 zdjęć tej nekropolii oraz wykaz historii owego miejsca. (PAP)

rof/ kow/ eaw/